“De tafel van zeven”: trendwatcher Herman Konings heeft weer een nieuw boek klaar, en SMA kreeg daarvan de première. De dreiging van e-commerce, zo luidde de boodschap, kan worden gecounterd door het vrij maken van tijd en het aantrekkelijk maken van winkelen. Kinkt eenvoudig — maar de technologie daarachter is dat minder…

De toekomst voorspellen is geboorten tellen

Een waarschuwing vooraf: de job van trendwatcher/voorspeller wordt steeds hachelijker, omdat de snelheid van verandering zélf aan het veranderen is. Negen jaar duurde het voor 50% van de Belgen een gsm had, terwijl het tablet (geïntroduceerd in 2010) nu al een jaar boven die grens zit. Wat ook weer niet wil zeggen dat trendwatchen op het niveau zit van waarzeggerij. “Mijn kristallen bol is de demografie,” aldus Konings. En die wordt gedomineerd door vergrijzing, een gegeven dat door de retail goed geïnterpreteerd moet worden. Wie ervan uitgaan dat het aanhoudende lage aantal geboorten de speelgoedbranche in gevaar zou brengen, zou eens beter om zich heen moeten kijken. “Er zijn meer tweeverdieners met weinig tijd voor de kinderen en dus een schuldgevoel — dat ze afkopen met speelgoed, waar ze ook het geld voor hebben.” Een schuldgevoel dat met name ook wordt bevorderd door de vele echtscheidingen. En dan is er nog de nieuwe vriend van mama (“die zich moet inkopen”), of de grootouders (die een soms minder directe band te compenseren hebben). Een eerste tip van Konings: ga voor speelgoed!

Tijd winnen

E-commerce mag dan wel boomen, mensen hebben nog wel altijd de behoefte om “analoog” te winkelen. Alleen: vaak ontbreekt daartoe de tijd. Alom wordt gezocht naar oplossingen. In ZuidKorea biedt Tesco pendelaars die wachten op de tram de mogelijkheid om met hun smartphones producten te bestellen via QR-codes op grote affiches. Zodra ze afstappen, staat iemand klaar met hun boodschappenzakje. Ook handig is Nymi: een polsbandje dat codes onthoudt, en betalingen en boekingen regelt zonder aanschuiven aan kassa’s. Het werkt gegarandeerd alleen bij één gebruiker (op basis van hartritme). “Het gevolg is tijdwinst, en voor een gevoel van rust in het hoofd.” Dan is er tenslotte ook de self-driving car, die (in een testfase) nu al een realiteit is: “Eén van de proefpersonen die er in Los Angeles al een tijdje mee rondrijdt aan 80 à 90 kilometer per uur is een blinde man (!)” De self-driving car zal naast tijdsproblemen (mails beantwoorden doe je gewoon in de auto) ook parkeerproblemen oplossen: “Je stapt uit en zegt hem van zelf op een rustiger plek een parkeerplaats op te zoeken.”

Gluren bij de buren: hospitology

Als er eenmaal weer tijd vrij is, hoe er dan voor zorgen dat die naar winkelen gaat? Er is veel te leren van andere sectoren, aldus Konings, met name de horeca (of hospitality). Zo passen banken, in een poging om uit de schandaalsfeer weg te geraken, concepten uit de horeca toe. Zie bijvoorbeeld KBC en zijn Bamboo-project, met filialen die de sfeer van een keuken uitademen. In Sydney is er de ShirtBar: het voor mannen lastige karwei van hemden passen wordt verzacht met cocktails. “En kijk naar Levi’s: toen de Levi’s Stores het in de jaren ’90 moeilijk kregen, begonnen ze in-store workshops te organiseren: fotografie, kalligrafie… Dat trok volk en als ze tien keer langs geweest waren kochten ze toch een paar jeansen.” Levi’s ging hierop door: afgelopen jaar trok het onder de naam Station to Station met een trein doorheen de VS: deels winkel & pashokjes, deels dj’s en party. Konings: “Partycipation is dé trend van het moment. Ook zien we een nadruk op het conviviale, eerder dan het competitieve. Mensen willen graag een hobby hebben. De naaimachines van Singer beleven gouden tijden, en worden verkocht aan twintigers en dertigers”. Op deze wijze worden winkels, aldus Konings, “een plaats om te ontsnappen aan de hardheid van het bestaan.”

Crowd-sourced delivery

Tenslotte kan retail zich ook zélf eenvoudig begeven op het vlak van e-commerce, via crowdsourced delivery. “Fietsers wordt gevraagd of ze zich willen laten traceren. Zo kunnen ze gecontacteerd worden via een smartphone om een pakketje op te halen van een winkel waar ze toevallig in de buurt zijn, en het af te zetten ergens dichtbij waar ze wonen, voor een kleine vergoeding.” In Duitsland hebben zich voor een project gesteund door Deutsche Post al 10.000 fietskoeriers gemeld. Het systeem bestaat ook voor taxi’s (Uber) of voor overnachtingen (Air B&B). Het zorgt natuurlijk voor conflicten met professionele dienstverleners. Maar dat moeten we voor Konings niet aan het hart laten komen: “In Parijs staakten 200 jaar geleden de waterdragers tegen het aanleggen van waterleiding en 100 jaar geleden de gasaanstekers tegen de gasleiding…”

Slotsom: Konings ziet zeker nog kansen genoeg voor retail. Kwestie is van ze te grijpen…